
1. ที่มาของข่าวและข้อมูลทางการ: เกณฑ์เยียวยาภัยพิบัติเกษตร พ.ศ. 2569 กับวิกฤตน้ำท่วม 1.831 ล้านไร่
ช่วงครึ่งหลังของปี 2569 ภาคเกษตรไทยเผชิญความเปลี่ยนแปลงสำคัญ 2 ด้านพร้อมกัน ด้านแรกคือการปรับปรุงหลักเกณฑ์เงินช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติครั้งใหญ่ และด้านที่สองคือเหตุอุทกภัยรุนแรงในช่วงเดือนกันยายน–ตุลาคม 2569 ที่สร้างความเสียหายเป็นวงกว้าง โดยข้อมูลจากเอกสารทางการของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรมส่งเสริมการเกษตร และสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) ระบุข้อเท็จจริงและวันที่ตรวจสอบได้ดังนี้:
- หลักเกณฑ์เยียวยาภัยพิบัติกรณีฉุกเฉินด้านพืช พ.ศ. 2569 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 21 สิงหาคม 2569: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ออกหลักเกณฑ์วิธีปฏิบัติปลีกย่อยฯ พ.ศ. 2569 (อิงระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยเงินทดรองราชการฯ พ.ศ. 2568) ยกเลิกเกณฑ์เดิมปี 2564 ปรับเพิ่มเงินช่วยเหลือรายไร่สูงสุดไม่เกินครัวเรือนละ 30 ไร่ ได้แก่ ข้าว 2,240 บาท/ไร่, พืชไร่และพืชผัก 3,180 บาท/ไร่, ไม้ผล ไม้ยืนต้น และอื่น ๆ เสียหายสิ้นเชิง 6,800 บาท/ไร่ (กรณีชะงักการเจริญเติบโต 3,400 บาท/ไร่) และค่าฟื้นฟูแปลงถูกดินโคลนทับถม 16,000 บาท/ไร่ ไม่เกิน 5 ไร่ (สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์, 3 ก.ย. 2569 และ คลังความรู้เกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร, 22 ส.ค. 2569)
- หมายเหตุความคลาดเคลื่อนของตัวเลขในข่าวช่วงแรก: ในวันแถลงข่าวเบื้องต้น 23 สิงหาคม 2569 (เว็บไซต์รัฐบาลไทย) เคยระบุตัวเลข 2,340 / 3,480 / 3,600 บาท/ไร่ แต่ประกาศอัปเดตอย่างเป็นทางการของ สป.กษ. (25 ส.ค. 2569) และ ระบบถาม-ตอบ กรมส่งเสริมการเกษตร (30 ส.ค. 2569) ยืนยันอัตราที่ใช้บังคับจริงคือ 2,240 / 3,180 / 3,400 บาท/ไร่ ซึ่งบทความนี้ใช้อัตราอัปเดตล่าสุดเป็นฐานคำนวณ
- ผลกระทบน้ำท่วม ก.ย.–ต.ค. 2569 และความเสียหายทุเรียน 8,800 ล้านบาท: ตามเอกสาร สรุปข่าวกรมส่งเสริมการเกษตร ประจำวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 และรายงาน TNN Wealth (9 พ.ย. 2569) น้ำท่วมช่วง ก.ย.–ต.ค. 2569 กระทบพื้นที่เกษตรใน 56 จังหวัด เกษตรกรเบื้องต้นราว 170,000 ราย พื้นที่เสียหาย/ได้รับผลกระทบรวม 1.831 ล้านไร่ โดยศูนย์วิจัยกสิกรไทย (KResearch) ประเมินเฉพาะน้ำท่วมภาคตะวันออก 24 ก.ย. – 2 ต.ค. 2569 (9 วัน) กระทบสวนทุเรียนกว่า 40,000 ไร่ (ราว 6% ของพื้นที่ทุเรียนภาคตะวันออก) ชาวสวนกว่า 4,000 ครัวเรือน เสียหายรวม 8,800 ล้านบาท ผลผลิตปี 2570 อาจลดลง 56,000 ตัน และเกษตรกรที่ต้นทุเรียนยืนต้นตายอาจขาดรายได้ต่อเนื่อง นานกว่า 5 ปี
- มาตรการเร่งด่วนลดต้นทุนซ่อมเครื่องจักรหลังน้ำลด (17–21 พ.ย. 2569): กรมส่งเสริมการเกษตรระดมทีม “ช่างเกษตรท้องถิ่น” ลงพื้นที่ 3 จังหวัดภาคตะวันออก (ฉะเชิงเทรา สระแก้ว ปราจีนบุรี) ให้บริการตรวจเช็คและซ่อมเครื่องจักรกลเกษตรที่เสียหายจากอุทกภัยกว่า 776 เครื่อง ฟรี 10 รายการ เพื่อช่วยลดภาระเงินสดก่อนเริ่มฤดูกาลเพาะปลูกใหม่ (CP691110.pdf หน้า 7–8)
คำถามเชิงเศรษฐศาสตร์เกษตรที่เกษตรกรจำเป็นต้องรู้ก่อนประเมินความเสี่ยงทางการเงินคือ: เกณฑ์เยียวยาใหม่ 2,240–16,000 บาท/ไร่ ช่วยปิดช่องว่างต้นทุนการผลิตจริงได้กี่เปอร์เซ็นต์? หากเกิดภัยซ้ำ เกษตรกรยังคงต้องแบกรับผลขาดทุนเงินสดและยอดขายที่หายไปเท่าไรต่อไร่และต่อครัวเรือน?
2. เปรียบเทียบเกณฑ์เยียวยาเดิม (2564) กับเกณฑ์ใหม่ (2569) และเงื่อนไขสำคัญ
ตารางด้านล่างสรุปอัตราเงินช่วยเหลือตามประกาศทางการของกรมส่งเสริมการเกษตร สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และเว็บไซต์รัฐบาลไทย พร้อมวงเงินสูงสุดต่อครัวเรือน:
| ประเภทความเสียหายด้านพืช | เกณฑ์เดิม พ.ศ. 2564 (บาท/ไร่) | เกณฑ์ใหม่ พ.ศ. 2569 (บาท/ไร่) | ปรับเพิ่มขึ้น | เพดานพื้นที่ / วงเงินสูงสุดต่อครัวเรือน |
|---|---|---|---|---|
| ข้าว (เสียหายสิ้นเชิง) | 1,340 | 2,240 | +900 บาท (+67.16%) | ไม่เกิน 30 ไร่ / สูงสุด 67,200 บาท |
| พืชไร่และพืชผัก (เสียหายสิ้นเชิง) | 1,980 | 3,180 | +1,200 บาท (+60.61%) | ไม่เกิน 30 ไร่ / สูงสุด 95,400 บาท |
| ไม้ผล ไม้ยืนต้น และอื่น ๆ (เสียหายสิ้นเชิง) | 4,048 | 6,800 | +2,752 บาท (+67.98%) | ไม่เกิน 30 ไร่ / สูงสุด 204,000 บาท |
| ไม้ผล ไม้ยืนต้น (ชะงักการเจริญเติบโต) | ไม่มีอัตราแยกเฉพาะ | 3,400 | เกณฑ์เพิ่มเติม 50% ของเสียหายสิ้นเชิง | รวมกับเสียหายสิ้นเชิงไม่เกิน 30 ไร่ / 102,000 บาท |
| แปลงถูกดิน โคลน ทับถม (รัฐช่วยไถ่ถอนไม่ได้ทันที) | ไม่เกิน 7,000 | 16,000 | +9,000 บาท (+128.57%) | ไม่เกิน 5 ไร่ / สูงสุด 80,000 บาท |
เงื่อนไขตัดสิทธิ์ที่ต้องระวัง: เกษตรกรต้องขึ้นทะเบียนหรือปรับปรุงทะเบียนเกษตรกร (ผ่านแอป Farmbook, efarmer.doae.go.th หรือสำนักงานเกษตรอำเภอ) “ก่อนเกิดภัยพิบัติ” เท่านั้น หากเกิดภัยแล้วเพิ่งไปแจ้งขึ้นทะเบียนจะไม่ได้รับสิทธิ์ นอกจากนี้ พื้นที่ต้องอยู่ในเขตประกาศให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน และต้องยื่นแบบ กษ 01 พร้อมผ่านกระบวนการประชาคมรับรองความเสียหาย
3. เทียบเงินเยียวยาใหม่กับต้นทุนผลิตและรายได้จริง สศก. (รายไร่)
เพื่อให้เห็นภาพจริงว่าเงินช่วยเหลือครอบคลุมต้นทุนเพียงใด จึงนำอัตราเยียวยาใหม่ไปเทียบกับข้อมูลต้นทุน ผลผลิต และราคาขายที่เกษตรกรได้รับจริงจาก 2 เอกสารหลักของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) ได้แก่ การศึกษาต้นทุนส่วนเพิ่มฯ ข้าวนาปี 2567/68 (สำรวจ 37 จังหวัด 534 ตัวอย่าง, ตารางที่ 4.1 หน้า 51–52) และ สารสนเทศเศรษฐกิจการเกษตรรายสินค้า ปี 2568 (หน้า 9, 15, 17 และ 44–45) โดยแปลงต้นทุนต่อตันเป็นต้นทุนต่อไร่ตามผลผลิตเฉลี่ยจริงในรายงานเดียวกัน:
| ชนิดพืช (แหล่งข้อมูลและปี สศก.) | ผลผลิตเฉลี่ย (กก./ไร่) | ต้นทุนผลิตรวม (บาท/ไร่) | รายได้ปกติ (บาท/ไร่) | กำไรปกติ (บาท/ไร่) | เยียวยาใหม่ (บาท/ไร่) | % ครอบคลุมต้นทุนรวม (เทียบเดิม) | ส่วนต่างขาดทุนเทียบต้นทุนรวม (บาท/ไร่) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ข้าวนาปี — กลุ่มสำรวจ 37 จว. (2567/68) ต้นทุนเงินสด 3,307.85 + ไม่เป็นเงินสด 1,336.21 |
535.31 | 4,644.06 | 5,904.47 (11.03 บ./กก.) |
+1,260.41 | 2,240 | 48.23% (เดิม 28.85%) |
-2,404.06 (เงินสดขาด -1,067.85) |
| ข้าวนาปี — ค่าเฉลี่ยประเทศ (2568/69) ต้นทุน 9,538 บ./ตัน; ราคาขาย 8,105 บ./ตัน |
440.00 | 4,196.72 | 3,566.20 | -630.52 | 2,240 | 53.38% (เดิม 31.93%) |
-1,956.72 |
| ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ (2568/69) ต้นทุน 6,760 บ./ตัน; ราคาความชื้น 14.5% 7,690 บ./ตัน |
803.00 | 5,428.28 | 6,175.07 | +746.79 | 3,180 | 58.58% (เดิม 36.48%) |
-2,248.28 |
| มันสำปะหลังโรงงาน (2568) ต้นทุน 2,130 บ./ตัน; ราคาคละ 1,810 บ./ตัน |
3,169.00 | 6,749.97 | 5,735.89 | -1,014.08 | 3,180 | 47.11% (เดิม 29.33%) |
-3,569.97 |
| ทุเรียน — ปีให้ผลผลิต (2568) ต้นทุน 31,990 บ./ตัน; ราคาหมอนทองคละ 88,910 บ./ตัน |
1,220.00 | 39,027.80 | 108,470.20 | +69,442.40 | 6,800 (ชะงัก 3,400) |
17.42% (เดิม 10.37%) |
-32,227.80 (คิดเฉพาะต้นทุน 1 ปี) |
ข้อค้นพบเชิงตัวเลขที่สำคัญ:
- ข้าวและพืชไร่ได้เกราะเงินสดดีขึ้น แต่ยังขาดทุนเงินสดถ้าเสียหาย 100%: จากตารางต้นทุนข้าวนาปี สศก. ปี 2567/68 เกษตรกรมีต้นทุนที่เป็นเงินสดจ่ายจริง 3,307.85 บาท/ไร่ (แบ่งเป็นค่าแรงงานจ้าง 1,379.71 บาท ค่าวัสดุ เช่น เมล็ดพันธุ์ ปุ๋ย ยา น้ำมัน 1,576.80 บาท และค่าเช่าที่ดินเงินสด 351.34 บาท) และต้นทุนไม่เป็นเงินสดอีก 1,336.21 บาท/ไร่ การปรับอัตราเยียวยาจาก 1,340 เป็น 2,240 บาท/ไร่ ช่วยขยับสัดส่วนชดเชยต้นทุนเงินสดจากเดิม 40.51% เป็น 67.72% แต่ชาวนายังติดลบเงินสด -1,067.85 บาท/ไร่ (กรณีลงเงินสดครบทุกกิจกรรมแล้ว)
- ไม้ผลอย่างทุเรียนมีช่องว่างขาดทุนกว้างที่สุด: เงินช่วยเหลือ 6,800 บาท/ไร่ ครอบคลุมเพียง 17.42% ของต้นทุนปีเดียว (39,027.80 บาท/ไร่) และคิดเป็นเพียง 6.27% ของยอดขายปกติ (108,470.20 บาท/ไร่) โดยยังไม่นับมูลค่าต้นพันธุ์และเวลา 4–5 ปีที่ต้องรอปลูกใหม่หากต้นยืนต้นตาย
4. แบบจำลองรายได้-ขาดทุนรายครัวเรือน (สมมติฐานจำลองจากฐานข้อมูล สศก.)
หมายเหตุสำคัญ: ตารางในหัวข้อนี้เป็นการคำนวณจำลองสถานการณ์ระดับครัวเรือนภายใต้สมมติฐานความเสียหายที่ระบุ เพื่อใช้วางแผนการเงิน ไม่ใช่ตัวเลขสำรวจความเสียหายรายฟาร์มของทางราชการ
4.1 กรณีศึกษาที่ 1: ครัวเรือนทำนาข้าวนาปี 10 ไร่ (อยู่ในเพดาน 30 ไร่) เทียบเพดานแปลงใหญ่ 40 ไร่
อิงฐานต้นทุนข้าวนาปี สศก. ปี 2567/68 ในแปลง 10 ไร่ เกษตรกรต้องจ่ายเงินสดรวม 33,078.50 บาท และมีต้นทุนรวมทางเศรษฐศาสตร์ 46,440.60 บาท หากไม่เกิดภัยคาดว่าจะมียอดขาย 59,044.70 บาท (กำไรเงินสด +25,966.20 บาท, กำไรสุทธิทางเศรษฐศาสตร์ +12,604.10 บาท) โดยกำหนดสมมติฐานอนุรักษนิยมว่าเกษตรกรได้ลงเงินสดครบทั้งแปลงแล้วก่อนเกิดภัย:
| สถานการณ์สมมติฐาน (แปลงข้าว 10 ไร่) | เงินเยียวยา (บาท) | ยอดขายส่วนที่รอด (บาท) | รายรับรวม (บาท) | กำไร/ขาดทุนเงินสด (บาท) | กำไร/ขาดทุนทางเศรษฐศาสตร์ (บาท) |
|---|---|---|---|---|---|
| กรณีความเสียหายต่ำ (Low): เสียหายสิ้นเชิง 3 ไร่ / รอด 7 ไร่ | 6,720.00 | 41,331.29 | 48,051.29 | +14,972.79 | +1,610.69 |
| กรณีฐาน (Base): เสียหายสิ้นเชิง 5 ไร่ / รอด 5 ไร่ | 11,200.00 | 29,522.35 | 40,722.35 | +7,643.85 | -5,718.25 |
| กรณีเสียหายหนัก (High): เสียหายสิ้นเชิง 10 ไร่ (100%) | 22,400.00 | 0.00 | 22,400.00 | -10,678.50 | -24,040.60 |
| กรณีไม่ได้ขึ้นทะเบียนก่อนเกิดภัย: เสียหาย 10 ไร่ | 0.00 | 0.00 | 0.00 | -33,078.50 | -46,440.60 |
- ข้อสังเกตกรณีน้ำท่วมก่อนเก็บเกี่ยว: หากน้ำท่วมก่อนช่วงเกี่ยวข้าว ทำให้เกษตรกรไม่ต้องจ่ายค่าจ้างแรงงานเก็บเกี่ยวเงินสด (546.18 บาท/ไร่ ตามตาราง 4.1 ของ สศก.) ส่วนต่างขาดทุนเงินสดในกรณีเสียหายทั้ง 10 ไร่ จะลดลงจาก -10,678.50 บาท เหลือประมาณ -5,216.70 บาท (-521.67 บาท/ไร่)
- ผลกระทบจากเพดานสูงสุด 30 ไร่: หากครัวเรือนทำนา 40 ไร่ และเสียหายทั้งหมด จะมีต้นทุนเงินสด 132,314.00 บาท แต่เบิกเยียวยาได้สูงสุดเพียง 30 ไร่ × 2,240 บาท = 67,200.00 บาท (เฉลี่ยเหลือ 1,680 บาท/ไร่) ทำให้ติดลบเงินสดทันที -65,114.00 บาท
- กรณีถูกดินโคลนทับถม: หากเข้าเงื่อนไขแปลงถูกดินโคลนทับถมจนเพาะปลูกไม่ได้และรัฐช่วยขุดลอกไม่ได้ทันที มีสิทธิ์รับค่าฟื้นฟู 16,000 บาท/ไร่ ไม่เกิน 5 ไร่ (สูงสุด 80,000 บาท/ครัวเรือน) เพื่อใช้เป็นค่าจ้างเครื่องจักรปรับพื้นที่
4.2 กรณีศึกษาที่ 2: สวนทุเรียนภาคตะวันออก 10 ไร่ (ผลกระทบปี 2569 ต่อรายได้ปี 2570)
อ้างอิงข้อมูล สศก. ปี 2568 (ต้นทุนปีให้ผลผลิต 39,027.80 บาท/ไร่, ผลผลิต 1,220 กก./ไร่, ราคา 88.91 บาท/กก.) ร่วมกับรายงานคาดการณ์ตลาดของศูนย์วิจัยกสิกรไทย พ.ย. 2569:
| สถานการณ์สมมติฐาน (สวนทุเรียน 10 ไร่) | รายรับ/เยียวยา (บาท) | เทียบต้นทุนผลิต 1 ปี (390,278 บ.) | ผลกระทบระยะยาว 5 ปี (อิง KResearch) |
|---|---|---|---|
| สวนรอดภัย: ขายที่ราคาคาดการณ์ เม.ย.–มิ.ย. 2570 (155 บ./กก.) เทียบฐานปี 2568 รายได้ 1,084,702 บ. (กำไร 694,424 บ.) |
1,891,000 | +1,500,722 (ก่อนหักต้นทุนดูแลเพิ่ม) | ได้ประโยชน์จากอุปทานตลาดที่หายไป 56,000 ตัน |
| ต้นทุเรียนชะงักการเจริญเติบโตทั้ง 10 ไร่ | 34,000 | -356,278 | ผลผลิตรอบถัดไปลดลงและต้องมีค่าฟื้นฟูทรงพุ่ม-ราก |
| ต้นทุเรียนยืนต้นตายเสียหายสิ้นเชิง 10 ไร่ | 68,000 | -322,278 | เสี่ยงขาดรายได้ >5 ปี (โอกาสยอดขายฐาน 2568 หายไป ~5,423,510 บ. ใน 5 ปี) |
ตัวเลขนี้ยืนยันข้อสรุปในรายงาน กรมส่งเสริมการเกษตร (10 พ.ย. 2569) ว่า “เงินเยียวยาเป็นเพียงการบรรเทาความเดือดร้อน ไม่ได้ชดเชยต้นทุนและรายได้ที่สูญเสียทั้งหมด โดยเฉพาะไม้ผลที่ใช้เงินลงทุนสูงและต้องใช้เวลาหลายปีกว่าจะกลับมาให้ผลผลิต”
5. จุดคุ้มทุนเชิงเงินสดเมื่อพื้นที่เสียหายบางส่วน (Break-even Analysis)
สำหรับเกษตรกรที่น้ำท่วมเสียหายบางส่วน เช่น แปลงข้าว 10 ไร่ เสียหายสิ้นเชิง 5 ไร่ และรอด 5 ไร่ คำถามสำคัญคือ แปลงที่รอด 5 ไร่ ต้องทำยอดขายเท่าไรจึงจะพอปิดต้นทุนเงินสดทั้งแปลง 10 ไร่ (33,078.50 บาท) หลังหักเงินเยียวยาที่ได้รับแล้ว (5 × 2,240 = 11,200.00 บาท)?
- สูตรคำนวณ: ยอดขายที่ต้องการต่อไร่ในส่วนที่รอด = (ต้นทุนเงินสดทั้งแปลง 33,078.50 − เงินเยียวยา 11,200.00) ÷ 5 ไร่ที่รอด = 21,878.50 ÷ 5 = 4,375.70 บาท/ไร่
- หากขายได้ราคาดีเท่าค่าเฉลี่ยสำรวจ สศก. ปี 2567/68 (11.03 บาท/กก.): แปลงที่รอดต้องเก็บเกี่ยวให้ได้ไม่ต่ำกว่า 4,375.70 ÷ 11.03 = 396.71 กก./ไร่ (ต่ำกว่าผลผลิตเฉลี่ยปกติ 535.31 กก./ไร่ จึงยังมีโอกาสรอดตัวในระดับเงินสด)
- หากราคาข้าวเปลือกเฉลี่ยตกต่ำใกล้ปี 2568/69 (8.105 บาท/กก. หรือ 8,105 บาท/ตัน ตามข้อมูล สศก.): แปลงที่รอดต้องทำผลผลิตให้ได้สูงถึง 4,375.70 ÷ 8.105 = 539.88 กก./ไร่ ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยประเทศ (440 กก./ไร่) แสดงว่าหากราคารับซื้อตกต่ำควบคู่กับน้ำท่วม 50% แปลงที่เหลือจะไม่สามารถแบกรับต้นทุนเงินสดทั้งแปลงได้
6. ความเสี่ยงตลาด โครงสร้างประกันภัยพืชผล และเช็กลิสต์ก่อนเกิดภัยรอบถัดไป
- ข้อจำกัดของประกันภัยพืชผลไทย: ข้อมูลจากสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ ที่อ้างอิงในรายงาน พ.ย. 2569 ชี้ว่า ประกันภัยพืชผลในวงกว้างยังมีเพียงข้าวนาปี (และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่มีมาตรการประกันรายได้ทดแทนในปี 2569) แต่ยังพบปัญหาความล่าช้าและความคลาดเคลื่อนของการจ่ายสินไหม รวมถึงต้องพึ่งพาการอุดหนุนเบี้ยจากรัฐ ขณะที่ ทุเรียนและไม้ผลเศรษฐกิจยังไม่มีประกันภัยในวงกว้าง ชาวสวนจึงต้องรับความเสี่ยงด้วยตัวเอง
- ผลกระทบต่อตลาดและส่งออกปี 2570: ภาคตะวันออกผลิตทุเรียนคิดเป็น 52% ของประเทศ และไทยส่งออกราว 75% ของผลผลิตทั้งหมด หากผลผลิตปี 2570 หายไป 56,000 ตัน และราคาในประเทศพุ่ง 11% เป็น 155 บาท/กก. ผู้นำเข้าต่างประเทศ (โดยเฉพาะจีน) อาจกระจายคำสั่งซื้อไปยังคู่แข่งอย่างเวียดนามหรือมาเลเซียมากขึ้น (TNN Wealth, 9 พ.ย. 2569)
- เช็กลิสต์ 4 ข้อเพื่อรักษาสิทธิ์และลดความเสี่ยงทางการเงินของเกษตรกร:
- อัปเดตทะเบียนเกษตรกรทุกฤดูกาลทันทีที่ปลูก: ตรวจสอบสถานะในแอป Farmbook หรือ efarmer.doae.go.th หลังเพาะปลูก 15–60 วัน เพื่อไม่ให้เสียสิทธิ์เหมือนกรณี “ไม่ได้ขึ้นทะเบียนก่อนเกิดภัย”
- ถ่ายภาพแปลงปลูกและหลักฐานความเสียหาย: เก็บภาพถ่ายพิกัดแปลงทั้งก่อนและหลังน้ำท่วม เพื่อประกอบการยื่นแบบ กษ 01 และตรวจสอบกับประชาคมหมู่บ้าน
- ใช้บริการซ่อมเครื่องจักรฟรีจากภาครัฐหลังน้ำลด: ติดตามจุดบริการ “ช่างเกษตรท้องถิ่น” ของสำนักงานเกษตรอำเภอ/จังหวัด (เช่น รอบ 17–21 พ.ย. 2569 ใน 3 จังหวัดภาคตะวันออก) เพื่อลดเงินสดจ่ายจริงค่าซ่อมเครื่องสูบน้ำและรถไถ
- กันเงินสำรองสภาพคล่องแยกจากเงินลงทุนขยายแปลง: สำหรับไม้ผลลงทุนสูงอย่างทุเรียน ไม่ควรกู้เงินลงทุน 100% โดยไม่มีเงินสำรองหรือระบบระบายน้ำป้องกันน้ำท่วมขัง เพราะเงินเยียวยา 6,800 บาท/ไร่ ไม่สามารถทดแทนเงินลงทุนและรายได้ที่ขาดหายหลายปีได้
7. แหล่งข้อมูลอ้างอิงทางการ
- สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (สป.กษ.): [อัปเดตใหม่ล่าสุด!] เกณฑ์เงินช่วยเหลือเกษตรกรประสบภัยพิบัติด้านพืช 2569 (เผยแพร่ 3 กันยายน 2569) และ ประกาศฉบับวันที่ 25 สิงหาคม 2569
- กรมส่งเสริมการเกษตร: คลังความรู้เกษตร: เกณฑ์การให้ความช่วยเหลือเกษตรกรผู้ประสบภัยพิบัติด้านพืช 2569 (22 สิงหาคม 2569) และ ระบบถาม-ตอบ กรมส่งเสริมการเกษตร (30 สิงหาคม 2569)
- รัฐบาลไทย (สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี): ข่าวคณะโฆษก: หลักเกณฑ์เยียวยาเกษตรกรฉบับใหม่ พ.ศ. 2569 และอัตราเดิมปี 2564 (23 สิงหาคม 2569)
- กรมส่งเสริมการเกษตร (สรุปข่าวประจำวัน): สรุปข่าวกรมส่งเสริมการเกษตร ประจำวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 (CP691110.pdf หน้า 7–8 และ 11–13) และ TNN Thailand Wealth (9 พฤศจิกายน 2569): ภัยพิบัติป่วนเกษตรไทย น้ำท่วมทุเรียนเสียหาย 8,800 ล้านบาท
- สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.): การศึกษาต้นทุนส่วนเพิ่มการลดก๊าซเรือนกระจก สินค้าพืชเศรษฐกิจ (ข้าวนาปี) ปีเพาะปลูก 2567/68 (27 เมษายน 2569, ตารางที่ 4.1 หน้า 51–52) และ สารสนเทศเศรษฐกิจการเกษตรรายสินค้า ปี 2568 (หน้า 9, 15, 17, 44–45)