Four Farm
เลี้ยงสัตว์

เลี้ยงโคขุนลูกผสม 5 ตัว (ระบบขังคอก 2 รอบ/ปี): เจาะลึกเงินลงทุนสร้างคอก ต้นทุนค่าพันธุ์-อาหาร TMR ราคาหน้าฟาร์ม สศก. 2566–2568 จุดคุ้มทุน และความเสี่ยงขาดทุน

ภาพประกอบจำลองโรงเรือนเลี้ยงโคขุนขนาดย่อมแบบขังคอกพื้นคอนกรีตในชนบทไทย มีโคเนื้อลูกผสมยืนกินอาหารหยาบและอาหารผสมในรางปูน (ภาพสร้างด้วย AI เพื่อประกอบการอธิบายระบบเลี้ยง ไม่ใช่หลักฐานยืนยันผลประกอบการฟาร์มจริง)

ภาพประกอบสร้างด้วย AI ไม่ใช่หลักฐานผลผลิตหรือรายได้จริง

ภาพประกอบจำลองโรงเรือนเลี้ยงโคขุนขนาดย่อมแบบขังคอกพื้นคอนกรีตในชนบทไทย มีโคเนื้อลูกผสมยืนกินอาหารหยาบและอาหารผสมในรางปูน (ภาพสร้างด้วย AI เพื่อประกอบการอธิบายระบบเลี้ยง ไม่ใช่หลักฐานยืนยันผลประกอบการฟาร์มจริง)
ภาพประกอบสร้างด้วย AI ไม่ใช่หลักฐานผลผลิตหรือรายได้จริง

การเลี้ยงโคขุนมักถูกมองว่าเป็นอาชีพที่สร้างรายได้เป็นก้อนในเวลา 5–7 เดือนเมื่อเทียบกับการเลี้ยงแม่โคผลิตลูกที่ต้องรอนานกว่า 1.5 ปี แต่ในทางปฏิบัติ รายงาน สารสนเทศเศรษฐกิจการเกษตรรายสินค้า ปี 2568 ของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก., ข้อมูล ณ ม.ค. 2569) ชี้ชัดว่าโคขุนลูกผสมพันธุ์บราห์มัน (น้ำหนักเฉลี่ย 350–450 กิโลกรัม) เผชิญภาวะราคาหน้าฟาร์มต่ำกว่าต้นทุนการผลิตต่อเนื่องถึง 3 ปีซ้อน (พ.ศ. 2566–2568) จนเกษตรกรรายย่อยจำนวนมากต้องชะลอหรือเลิกเลี้ยง

บทความนี้รวบรวมข้อมูลจริงจากแหล่งปฐมภูมิ ได้แก่ สศก. ปี 2568, คู่มือการลดต้นทุนและการเพิ่มประสิทธิภาพการเลี้ยงโคเนื้อสำหรับเกษตรกรรายย่อย กรมปศุสัตว์ (2567), มติคณะกรรมการนโยบายพัฒนาโคเนื้อ-กระบือฯ (Beef Board) โครงการคนไทย กินเนื้อโคไทย (ต.ค. 2568), กรอบต้นทุนอ้างอิงโคมีชีวิต กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (ก.ค. 2569) รวมถึงงานวิจัยต้นทุนรายบรรทัดจาก 4 พื้นที่ (จ.นราธิวาส 2563, ฟาร์มเดอะโค จ.พัทลุง 2567, สหกรณ์โพนยางคำ จ.สกลนคร 2565 และ จ.พิษณุโลก 2559) เพื่อคำนวณความคุ้มค่าบนแบบจำลองฟาร์มมาตรฐานรายย่อยขนาด 5 ตัว/รอบ (2 รอบ/ปี = 10 ตัว/ปี) อย่างตรงไปตรงมา

1. สรุปตัวเลขสำคัญ: เลี้ยงโคขุน 5 ตัว ใช้เงินลงทุนเท่าไร และกำไร-ขาดทุนจริงกี่บาทต่อปี

ตารางสรุปด้านล่างแยกตัวเลขออกเป็น 2 ระดับอย่างชัดเจน คือ (ก) ค่าเฉลี่ยระดับประเทศจาก สศก. (2566–2568) และ (ข) แบบจำลองฟาร์มรายย่อย 5 ตัว × 2 รอบ/ปี (ฐานอาหาร TMR ลดต้นทุน) เพื่อไม่ให้ผู้อ่านสับสนระหว่างข้อมูลสำรวจจริงกับสมมติฐานจำลอง:

ตัวชี้วัดเศรษฐศาสตร์ (โคขุน 400 กก./ตัว) ค่าเฉลี่ย สศก. ปี 2568
(ฐานระบบทั่วไป)
แบบจำลองฐาน TMR
(อ้างอิงราคาโครงการรัฐ 80 บ./กก.)
เงินลงทุนโรงเรือนและอุปกรณ์ปีแรก (สมมติฐานคอก 5 ตัว 50 ตร.ม. แยกต่างหาก) ไม่ระบุแยกในตาราง สศก. 65,000.00 บาท
เงินสดหมุนเวียนที่ต้องสำรองรอบแรก (5 ตัว) (ก่อนขายโคชุดแรกเดือนที่ 5–6) – 125,435.00 บาท
ต้นทุนดำเนินงานเงินสดจ่ายจริง (10 ตัว/ปี = 25,087.00 บ./ตัว) – 250,870.00 บาท/ปี
ต้นทุนรวมทุกหมวด (รวมค่าแรงครอบครัว ค่าเสื่อมโรงเรือน 10 ปี และค่าเสียโอกาส) 80.88 บาท/กก.
(32,352 บ./ตัว | 323,520 บ./10 ตัว)
72.72 บาท/กก.
(29,088.83 บ./ตัว | 290,888.30 บ./ปี)
ราคาที่เกษตรกรขายได้ (น้ำหนักมีชีวิต) 57.36 บาท/กก. 80.00 บาท/กก. (สมมติฐานฐาน)
ยอดขายต่อปี (10 ตัว × 400 กก.) 229,440.00 บาท/ปี 320,000.00 บาท/ปี
ผลตอบแทนสุทธิที่ราคาตลาดจริง สศก. ปี 2568 (57.36 บ./กก.) -23.52 บาท/กก.
(-9,408 บ./ตัว | -94,080 บ./10 ตัว)
ขาดทุน -61,448.30 บาท/ปี
(ขาดทุนเงินสด -21,430.00 บาท/ปี)
กำไรตามต้นทุนที่ระบุเมื่อขายได้ 80.00 บ./กก.
(ก่อนหักภาษีเงินได้ และยังไม่รวมค่าขนส่งไปโรงฆ่า/มูลโค)
ใกล้จุดคุ้มทุน
(-0.88 บ./กก. หรือ -3,520 บ./10 ตัว)
+29,111.70 บาท/ปี
(ส่วนต่างเงินสด +69,130.00 บ./ปี)

สรุปภาพจริงก่อนตัดสินใจ: หากเข้าเลี้ยงแล้วต้องขายออกในราคาเฉลี่ยหน้าฟาร์มปี 2568 ที่ 57.36 บาท/กก. โคขุนจะขาดทุนทั้งในแง่เงินสดและต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ ต่อให้ลดต้นทุนอาหารด้วย TMR ลงได้เหลือ 72.72 บาท/กก. แล้วก็ตาม การเลี้ยงโคขุนให้รอดและมีกำไรในรอบปีปัจจุบันจึงต้องอาศัยเงื่อนไข 3 ข้อพร้อมกัน คือ (1) ซื้อโคโครงได้ไม่แพงเกินส่วนต่างราคาขาย (2) ใช้สูตรอาหารหยาบ-TMR ต้นทุนต่ำ และ (3) มีช่องทางจำหน่ายแบบชั่งน้ำหนักหรือสหกรณ์/โครงการรัฐที่ให้ราคาตั้งแต่ 73–80 บาท/กก. ขึ้นไป

2. สถานการณ์ตลาดโคเนื้อไทย 2566–2568 จากข้อมูล สศก. ทำไมฟาร์มถึงขาดทุน?

ข้อมูลในรายงาน สศก. ปี 2568 (หน้า 80–81) แสดงภาพการหดตัวของอุตสาหกรรมโคเนื้อไทยต่อเนื่อง 3 ปี โดยแหล่งผลิต 5 อันดับแรกอยู่ในภาคอีสานตอนล่าง (สุรินทร์ นครราชสีมา อุบลราชธานี บุรีรัมย์ ศรีสะเกษ):

รายการข้อมูล สศก. (โคเนื้อ / โคขุนลูกผสมบราห์มัน) ปี 2566 ปี 2567 ปี 2568 (พยากรณ์/จริง)
1. จำนวนเกษตรกรผู้เลี้ยงโคเนื้อทั้งประเทศ (ราย) 1,425,414 1,434,535 1,369,353
2. จำนวนโคเนื้อทุกช่วงอายุ (ตัว) 9,655,380 9,904,037 9,541,765
3. ปริมาณผลผลิตโคเนื้อออกสู่ตลาด (ตัว) 1,297,478 1,179,859 1,108,695
4. ต้นทุนการผลิตโคขุนลูกผสมพันธุ์บราห์มัน 350–450 กก. (บาท/กก.) 83.85 82.15 80.88
5. ราคาที่เกษตรกรขายได้: โคขุนลูกผสมพันธุ์บราห์มัน (บาท/กก.) 81.09 70.91 57.36
6. ราคาโคเนื้อขนาดกลางเฉลี่ย 350 กก. (บาท/กก.) 92.68 82.95 64.94
7. ผลตอบแทนสุทธิโคขุนลูกผสมบราห์มัน (บาท/กก.) -2.76 -11.24 -23.52

สาเหตุหลักที่ทำให้ราคาโคขุนปี 2568 ดิ่งลงเหลือ 57.36 บาท/กก. ตามรายงาน สศก. ได้แก่ (1) การระบาดของโรคแอนแทรกซ์ในหลายพื้นที่ ทำให้ความเชื่อมั่นผู้บริโภคลดลงและมีการชะลอเคลื่อนย้าย (2) กำลังซื้อในประเทศชะลอตัว ประกอบกับแรงกดดันจากเนื้อโคนำเข้าราคาถูก และ (3) ปัญหาการสู้รบและปิดด่านชายแดนไทย–กัมพูชาชั่วคราว ทำให้ผู้ประกอบการต้องเปลี่ยนเส้นทางขนส่งและมีต้นทุนเพิ่ม จึงกดราคารับซื้อหน้าฟาร์มลง

เพื่อบรรเทาปัญหาดังกล่าว คณะกรรมการนโยบายพัฒนาโคเนื้อ-กระบือ และผลิตภัณฑ์แห่งชาติ (Beef Board) ได้เห็นชอบในหลักการโครงการ “คนไทย กินเนื้อโคไทย” เมื่อเดือนตุลาคม 2568 โดยกำหนดราคารับซื้อโคมีชีวิตสายพันธุ์ลูกผสม (น้ำหนัก 400 กก. ขึ้นไป รายละไม่เกิน 5 ตัว เป้าหมาย 100,000 ตัว) ที่ 80 บาท/กก. (สำนักงานปศุสัตว์เขต 5 กรมปศุสัตว์, 2568) และในเดือนกรกฎาคม 2569 คณะอนุกรรมการของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้เสนอต้นทุนอ้างอิงโคมีชีวิต เพื่อใช้ชั่งน้ำหนักซื้อขายที่เป็นธรรม ได้แก่ โคพื้นเมืองเฉลี่ย 67 บาท/กก. โคขุนลูกผสมบราห์มันเฉลี่ย 82 บาท/กก. และโคขุนลูกผสมยุโรปเฉลี่ย 108 บาท/กก. (บ้านเมือง, ก.ค. 2569)

3. สมมติฐานแบบจำลองฟาร์มโคขุน 5 ตัว และระบบการผลิต 2 รอบต่อปี

ข้อมูลสำรวจเกษตรกรรายย่อยใน คู่มือกรมปศุสัตว์ (2567) ระบุว่าเกษตรกรไทยเลี้ยงโคเฉลี่ย 7 ตัว/ราย และใน งานวิจัยสหกรณ์โพนยางคำ (2565) เลี้ยงโคขุนเฉลี่ย 4.35 ตัว/ครัวเรือน แบบจำลองต่อไปนี้จึงวางขนาดฟาร์มที่ 5 ตัว/รอบ เพื่อให้ตรงสภาพจริงของรายย่อย:

4. ตารางเงินลงทุนโรงเรือนปีแรก และต้นทุนการผลิตต่อตัว / ต่อปี

ตามหลักเศรษฐศาสตร์ปศุสัตว์ ต้องแยก เงินลงทุนสินทรัพย์ถาวรปีแรก และ เงินสดหมุนเวียนรอบแรก ออกจาก ต้นทุนดำเนินงานประจำปี โดยนำเฉพาะค่าเสื่อมราคาต่อปีมาคิดในต้นทุน ไม่นำเงินสร้างคอกทั้งก้อนไปหักซ้ำซ้อนกับค่าเสื่อม

ตาราง ก: เงินลงทุนสินทรัพย์โรงเรือนและอุปกรณ์ปีแรก (สมมติฐานคอกขุน 5 ตัว พื้นที่ 50 ตร.ม.)

รายการสินทรัพย์ปีแรก (สมมติฐานคำนวณประกอบสเปกกรมปศุสัตว์) เงินลงทุนปีแรก (บาท) อายุใช้งาน ค่าเสื่อมต่อปี (บาท) เฉลี่ยต่อตัว/รอบ (10 ตัว/ปี)
1. โรงเรือนเปิดพื้นคอนกรีตลาดเอียง ≥2% ขนาด 50 ตร.ม. (โครงเหล็ก/ไม้+เมทัลชีท) 50,000.00 10 ปี 5,000.00 500.00
2. รางอาหารปูน 3 ม. + อ่างน้ำ + ซองบังคับสัตว์/ฉีดยา + ท่อประปา/อุปกรณ์ 15,000.00 10 ปี 1,500.00 150.00
รวมสินทรัพย์ถาวรปีแรก (ไม่รวมค่าเครื่องสับหญ้า/รถไถขนาดใหญ่) 65,000.00 10 ปี 6,500.00 650.00

หมายเหตุ: หากใช้โรงเรือนไม้ท้องถิ่นพื้นดินแบบดั้งเดิม เงินลงทุนจะต่ำลงมาก (เช่น งานวิจัย จ.นราธิวาส มีค่าเสื่อมคอกเพียง 118.47 บ./ตัว/รอบ) แต่หากสร้างโรงเรือนคอกมาตรฐานสหกรณ์เต็มรูปแบบ ค่าเสื่อมโรงเรือนและอุปกรณ์ในงานวิจัยโพนยางคำและพิษณุโลกจะสูงถึง 3,245.93–4,361.11 บ./ตัว/ปี

ตาราง ข: ต้นทุนดำเนินงานโคขุน 1 ตัว (รอบ 150 วัน) และรวมทั้งปี 10 ตัว (แบบจำลองฐาน TMR)

หมวดรายการต้นทุน ฐานอ้างอิง / สมมติฐาน ต่อตัว/รอบ (บาท) ต่อปี 10 ตัว (บาท) สัดส่วน (%)
1. ค่าโคโครงเข้าขุน (250 กก.) สมมติฐาน @ 60.00 บ./กก. (อิงฐานราคาตลาด 2568) 15,000.00 150,000.00 51.57%
2. ค่าอาหาร TMR + ฟางข้าว (150 วัน) ฐานฟาร์มเดอะโค: (6×4.80 + 9×3.42) = 59.58 บ./วัน 8,937.00 89,370.00 30.72%
3. แร่ธาตุก้อนและวิตามินเสริม สมมติฐานอิงช่วง 45.25–416.78 บ. ในงานวิจัย 150.00 1,500.00 0.52%
4. ค่ายา วัคซีน FMD/HS/LSD ถ่ายพยาธิ อิงช่วง 226.20–303.01 บ./ครั้ง (นราธิวาส/โพนยางคำ) 350.00 3,500.00 1.20%
5. ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าน้ำมัน/วัสดุสิ้นเปลือง อิงช่วง 163.92 บ./รอบ – 859.87 บ./ปี 250.00 2,500.00 0.86%
6. ค่าแรงจ้างชั่วคราว (ขนย้าย/ช่วยจับฉีดยา) อิง 395.22–550.35 บ. ในงานวิจัยสกลนคร/นราธิวาส 400.00 4,000.00 1.38%
รวมต้นทุนเงินสดจ่ายจริง (Cash Cost — คิดเป็น 62.72 บาท/กก. ที่ 400 กก.) 25,087.00 250,870.00 86.24%
7. ค่าแรงงานครอบครัว (ไม่เป็นเงินสด) สมมติฐานดูแล 2 ชม./วัน 5 ตัว × 150 วัน @ 350 บ./วัน 2,625.00 26,250.00 9.02%
8. ค่าเสื่อมโรงเรือนและอุปกรณ์ (10 ปี) จากสินทรัพย์ 65,000 บ. ÷ 10 ปี ÷ 10 ตัว 650.00 6,500.00 2.23%
9. ค่าเช่า/ค่าเสียโอกาสที่ดิน สมมติฐานพื้นที่คอกและเก็บฟาง (อิงช่วงพิษณุโลก/สกลนคร) 200.00 2,000.00 0.69%
10. ค่าเสียโอกาสเงินลงทุนหมุนเวียน (5 เดือน) 0.42%/เดือน × 5 เดือน × 25,087 บ. (สูตร มช. 2559) 526.83 5,268.30 1.81%
รวมต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ทั้งหมด (คิดเป็น 72.72 บาท/กก. ที่ 400 กก.) 29,088.83 290,888.30 100.00%

หมายเหตุเปรียบเทียบระบบต้นทุนจริงจากงานวิจัย: หากเกษตรกรซื้ออาหารข้นสำเร็จรูปแทนการทำ TMR เอง ต้นทุนค่าอาหารจะพุ่งสูงกว่านี้มาก ตัวอย่างเช่น ในงานวิจัย จ.นราธิวาส (2563, ข้อมูลปี 2560) การขุน 5 เดือน (180→294 กก.) ใช้อาหารสำเร็จรูปถึง 14,582.20 บาท/ตัว (49.93% ของต้นทุนรวม 29,203.19 บาท/ตัว หรือเท่ากับ 99.33 บาท/กก.) ขณะที่ระบบขุนยาว 12–16 เดือนของ สหกรณ์โพนยางคำ (2565, ข้อมูลปี 2560) มีต้นทุนรวมเฉลี่ย 76,669.11 บาท/ตัว/ปี (เงินสด 44,632.21 บ. + ไม่เป็นเงินสด 32,036.90 บ.) ทั้งนี้ ตารางแบบจำลองด้านบนยังไม่รวมค่าขนส่งโคไปโรงฆ่าสัตว์ และยังไม่นับรวมรายได้เสริมจากการขายมูลโคแห้ง (ที่ฟาร์มเดอะโคใช้แลกค่าแรงงาน และโพนยางคำมีมูลค่าเฉลี่ย 8,901 บ./ตัว/ปี แต่ในรอบขุนสั้น 5 เดือนควรกันไว้เป็นรายได้เผื่อไม่นับรวมในฐานกำไรหลัก)

5. คำนวณรายได้และกำไรต่อปี (3 สถานการณ์: ต่ำ / ฐาน / สูง และกรณีสูญเสีย 1 ตัว)

สูตรคำนวณ: ยอดขายต่อตัว = น้ำหนักขาย (400 กก.) × ราคาขายมีชีวิต (บาท/กก.), ยอดขายต่อปี = ยอดขายต่อตัว × จำนวนตัวที่ขายได้จริง, ส่วนต่างเงินสด = ยอดขายต่อปี − ต้นทุนเงินสดทั้งปี, และ กำไรตามต้นทุนที่ระบุ = ยอดขายต่อปี − ต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์รวมทั้งปี

สถานการณ์ (สมมติฐาน 5 ตัว × 2 รอบ = 10 ตัว/ปี) ราคาขาย
(บาท/กก.)
ขายได้จริง
(ตัว/ปี)
ยอดขายต่อปี
(บาท)
ต้นทุนรวมต่อปี
(บาท)
ส่วนต่างเงินสด
(บาท/ปี)
กำไร/ขาดทุนตามต้นทุนที่ระบุ (บาท/ปี)
กรณีต่ำ (ราคาตลาดจริง สศก. ปี 2568)
ขายพ่อค้าท้องถิ่นช่วงตลาดซบเซา
57.36 10 229,440.00 290,888.30 -21,430.00 -61,448.30
(-6,144.83 บ./ตัว)
กรณีฐาน (โครงการรัฐ / สหกรณ์ชั่งน้ำหนัก)
อิงราคาโครงการคนไทย กินเนื้อโคไทย (ต.ค. 2568)
80.00 10 320,000.00 290,888.30 +69,130.00 +29,111.70
(+2,911.17 บ./ตัว)
กรณีฐาน + สูญเสีย/คัดทิ้ง 1 ตัวต่อปี (90% รอด)
จ่ายทุนเต็ม 10 ตัว แต่ขายได้ 9 ตัว
80.00 9 288,000.00 290,888.30 +37,130.00 -2,888.30
(-288.83 บ./ตัว)
กรณีสูง (ลูกผสมยุโรปขายตลาดคุณภาพ)
ปรับค่าโคโครงเข้าขุนเพิ่ม +3,000 บ./ตัว (18,000 บ.)
95.00 10 380,000.00 321,518.30 +99,130.00 +58,481.70
(+5,848.17 บ./ตัว)

ตัวเลขในแถวที่ 3 สะท้อนความเปราะบางของธุรกิจโคขุนได้ชัดเจนที่สุด: แม้ขายได้ราคาดีถึง 80 บาท/กก. แต่หากมีโคตายหรือป่วยหนักขายไม่ได้เพียง 1 ตัวในรอบปี (จาก 10 ตัว) กำไรทางเศรษฐศาสตร์ทั้งปีจะพลิกจาก +29,111.70 บาท กลายเป็นขาดทุน -2,888.30 บาททันที เพราะต้นทุนค่าโคเข้าขุนและค่าอาหารต่อตัวสูงมาก

6. จุดคุ้มทุนด้านราคาขาย และเงินสดปีแรกเทียบปีที่ 2 ขึ้นไป

7. ความเสี่ยงสำคัญและเช็กลิสต์ก่อนลงทุนเลี้ยงโคขุน

  1. ความเสี่ยงจากโรคระบาดและค่าเสียหายต่อตัวสูง: ตาม คู่มือกรมปศุสัตว์ (2567 หน้า 59–63) ต้องจัดทำคอกกักโรคโคเข้าใหม่ ฉีดวัคซีนปากและเท้าเปื่อย (FMD) ปีละ 2 ครั้ง, คอบวม (HS) ปีละ 1 ครั้ง, ลัมปี สกิน (LSD) และถ่ายพยาธิเป็นประจำ พร้อมเฝ้าระวังโรคแอนแทรกซ์ตามสถานการณ์ปี 2568
  2. กับดักการซื้อเข้าแพง–ขายเหมาตัว: บทเรียนจริงจาก กรณีศึกษาฟาร์มเดอะโค จ.พัทลุง (2567) พบว่าเมื่อสหกรณ์รับซื้อล่าช้าทำให้ต้องขุนต่อเป็น 9–13 เดือนและขายพ่อค้าท้องถิ่นแบบเหมาตัว กำไรต่อตัวลดฮวบจาก ~10,435 บาท เหลือเพียง 895.37 บาท จนฟาร์มต้องปิดตัว ดังนั้นต้องชั่งน้ำหนักซื้อ–ขายเป็นกิโลกรัม และล็อกผู้รับซื้อล่วงหน้า
  3. ความเสี่ยงราคาอาหารและแหล่งอาหารหยาบ: หากไม่มีแปลงหญ้าหรือวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรในพื้นที่ (เช่น ต้นข้าวโพด เปลือกมัน ฟางอัดก้อน) จนต้องพึ่งอาหารข้นสำเร็จรูปล้วน ต้นทุนต่อตัวอาจพุ่งกลับไปอยู่เหนือ 80–99 บาท/กก.
  4. การยกระดับมาตรฐานฟาร์ม: ควรขอรับรองมาตรฐาน GFM, GAP (มกษ. 6400-2555) และฟาร์มปลอดสารเร่งเนื้อแดง เพื่อเข้าสิทธิ์จำหน่ายในโครงการรัฐและโรงฆ่าสัตว์มาตรฐาน แทนการขายผ่านพ่อค้าคนกลางเพียงช่องทางเดียว

เอกสารและแหล่งข้อมูลอ้างอิงหลัก

Related posts

วิธีเลี้ยงปูนาขาย สร้างรายได้ เลี้ยงดูครอบครัว

Smile Smile
6 years ago

เผยวิธีเลี้ยงปลาสลิดในบ่อปูน ลงทุนครั้งเดียวโตไวน่ามีติดบ้านทานเอง

Smile Smile
5 years ago

“เลี้ยงแพะ” เลี้ยงไม่ยาก คุณสมบัติโดดเด่น ขายได้ทุกส่วน

admin
8 years ago
Exit mobile version